Wraz z rozwojem i wykorzystywaniem sterowań i napędów hydraulicznych w różnych dziedzinach techniki oraz stawianiem im wysokich wymagań, problem filtracji cieczy hydraulicznych ma coraz większe znaczenie.
W cieczach roboczych znajduje się duża ilość zanieczyszczeń o różnych rozmiarach które powodują obniżenie zdolności funkcjonalnych elementów oraz skrócenie ich żywotności.
Doświadczalnie stwierdzono że największe szkody powodują cząstki wielkością zbliżone do wymiarów luzów współpracujących części, większe natomiast zatrzymują się przed szczeliną, a mniejsze są swobodnie unoszone przez przepływający strumień.

Jest to jedno z głównych kryteriów doboru filtra, wskazujące że optymalnie dobrany filtr powinien przede wszystkim zatrzymywać cząstki wielkością zbliżone do wymiarów luzów współpracujących części. Parametr ten określa nominalną dokładność filtracji.
Drugie ważne kryterium to ciśnienie nominalne (znamionowe) pracy filtra które nie powinno zostać przekroczone przez ciśnienie panujące w miejscu gdzie będzie znajdował się filtr. Mimo to ze względu na zjawisko pulsacji dopuszczalne są chwilowe wzrosty ciśnienia do 20%.
Trzeci parametr to przepustowość filtra podający wydatek w l/min przy określonym spadku ciśnienia. Do tego celu służą charakterystyki hydrauliczne podające te zależności dla określonych lepkości cieczy.

Zwykle przyjmuje się dopuszczalny spadek ciśnienia na czystym filtrze 0.05 MPa.

W zależności od miejsca umieszczenia i charakteru pracy rozróżniamy następujące grupy filtrów:

      Zadaniem ich jest oczyszczenie cieczy roboczej podczas napełniania lub uzupełniania zbiornika. Mocowane są do zbiornika za pomocą gwintu lub kołnierza i śrub. Odpowietrznik filtruje powietrze dopływające do zbiornika w czasie zmian poziomu cieczy.

      Umieszczone są na przewodzie ssawnym a ich zadaniem jest ochrona wszystkich elementów układu hydraulicznego przed zanieczyszczeniami (a przede wszystkim pompy). Filtry te mogą być bez obudowy i wtedy pracują w zbiorniku całkowicie zanurzone lub w obudowie i wtedy mogą być umieszczone poza zbiornikiem.

      Ponieważ filtry te są źródłem dodatkowych oporów a to z kolei jest powodem szkodliwego zjawiska kawitacji, w celu zmniejszenia tych oporów należy dobierać filtry ssawne o znaczenie większej przepustowości w stosunku do potrzeb lub obniżyć dokładność filtracji.

      Umieszczone są po stronie tłocznej pompy, odporne na ciśnienie panujące w tej części układu hydraulicznego, dzielą się na: nisko, średnio i wysokociśnieniowe. Zbudowane są z osadnika w którym umieszczony jest wkład filtrujący, skręconego z głowicą w której znajduje się zawór bezpieczeństwa chroniący wkład przed zniszczeniem z powodu zanieczyszczenia. W głowicy filtra umieszcza się często zespoły magnesów służące do oddzielania zanieczyszczeń ferromagnetycznych.
      Filtry te zwykle są wyposażone w sygnalizatory zanieczyszczeń (elektryczne lub wizualne) wskazujące konieczność wymiany lub oczyszczenia wkładu.

      Umieszczone są zwykle na zbiorniku, pracują w ten sposób że cały powracający strumień przechodzi przez nie. Ciśnienie pracy jest niewielkie należą więc do grupy filtrów niskociśnieniowych. Ze względu na stosunkowo niskie koszty i wystarczającą dokładność filtracji filtry te są coraz częściej stosowane. Wyposażone są podobnie jak filtry tłoczne w: zespoły magnetyczne, zawory bezpieczeństwa i sygnalizatory.